Havuz filtre kumunun ne zaman değiştirilmesi gerektiği konusunda her havuza uygulanabilecek sabit bir yıl aralığı vermek doğru olmaz. Filtrenin markası ve modeli, kullanılan filtre medyası, havuzun kullanım yoğunluğu, suyun özellikleri ve bakım düzeni değişim zamanını etkiler.
Bu nedenle filtre kumunun yalnızca kaç yıldır kullanıldığına bakmak yerine filtrasyon performansı, kum yatağının fiziksel durumu, ters yıkama sonrasındaki sonuç ve üreticinin bakım talimatları birlikte değerlendirilmek daha doğru olur.
Havuz Filtre Kumu Ne İşe Yarar?
Kum filtresinde bulunan filtre medyası, havuz suyuyla taşınan askıdaki partiküllerin tutulmasına yardımcı olur. Pompa tarafından filtreye gönderilen su, kum yatağından geçtikten sonra yeniden havuza döner.
Filtre çalıştıkça kum yatağında kir birikir. Filtre yatağında oluşan kirlerin önemli bir bölümü ise düzenli ters yıkama (backwash) işlemiyle sistemden atılır.
Filtrasyon performansında düşüş görüldüğünde yapılması gereken ilk işlem filtre kumunu değiştirmek değildir. Öncelikle filtrenin üretici talimatlarına uygun şekilde temizlenerek ters yıkama sonrasındaki performansını değerlendirmek gerekir.
Havuz suyunun filtre sisteminden nasıl geçirildiğini ve kullanılan arıtma ekipmanlarının genel çalışma prensibini merak ediyorsanız “Havuz Arıtma Sistemleri“ yazımıza göz atabilirsiniz.
Havuz Filtre Kumu Kaç Yılda Bir Değiştirilmelidir?
Filtre kumunun tüm havuzlar için “2 yılda bir”, “3 yılda bir” veya “5 yılda bir” şeklinde tek bir değiştirme süresi bulunmaz. Üreticilerin bakım yaklaşımları ve filtre sistemlerinin özellikleri farklı olabiliyor. Bazı ürünlerde belirli bakım aralıkları önerilirken bazı sistemlerde filtre medyasının fiziksel durumu ve filtrasyon performansı esas alınır.
Filtre kumunun kullanım süresini etkileyebilecek başlıca faktörler:
- Havuzun kullanım yoğunluğu
- Filtreye gelen kir miktarı
- Suyun sertliği ve mineral içeriği
- Havuz suyunun kimyasal dengesi
- Ters yıkamanın doğru ve yeterli yapılması
- Kullanılan filtre medyasının özellikleri
- Filtrenin teknik yapısı ve kapasitesi
Filtre Kumunun Değişmesi Gerektiği Nasıl Anlaşılır?
Filtre kumunun yaşı kadar önemli olan bir diğer konu, filtrenin bakım sonrasında nasıl çalıştığıdır. Bazı belirtiler filtre medyasının kontrol edilmesi gerektiğini gösterebilir.
Ters Yıkamadan Sonra Performans Düzelmiyorsa
Kum filtresinde biriken kirlerin önemli bölümü ters yıkamayla uzaklaştırılır. Ters yıkama doğru şekilde yapılmasına rağmen filtrasyon performansı düzelmiyor veya kısa süre içerisinde yeniden belirgin şekilde düşüyorsa filtre yatağının durumu kontrol edilmelidir.
Sık ters yıkama ihtiyacı tek başına filtre kumunun eskidiğini göstermez. Havuzdaki yüksek kir yükü, tesisat sorunları veya uygun olmayan debi gibi farklı nedenler de filtrenin daha kısa sürede kirlenmesine yol açabiliyor.
Kum Yatağı Sertleşmiş veya Topaklanmışsa
Filtre içerisindeki kumun, suyun tüm yataktan dengeli şekilde geçmesine imkân verecek yapıda olması gerekir. Zaman içinde kum yatağında; yağ, organik madde ve mineral birikimleri kum tanelerinin birbirine yapışmasına neden olabilir. İleri seviyede sertleşen veya topaklanan filtre yatağında su, tüm medya içerisinde dengeli ilerlemek yerine daha kolay geçebileceği belirli kanallardan geçmeye başlayabilir.
Bu durum filtrenin gerçek yüzey alanından yeterince yararlanılamamasına neden olabilir. Kum yatağındaki sertleşme veya topaklanma uygun temizleme işlemleriyle giderilemiyorsa filtre medyasının değiştirilmesi düşünülebilir.
Yoğun Kireç ve Mineral Birikimi Varsa
Sert su koşullarında filtre medyası üzerinde mineral birikimleri oluşabiliyor. Hafif seviyedeki bazı birikimler, filtre üreticisinin izin verdiği uygun temizlik işlemleriyle çoğu zaman giderilebilir. Ancak kum yatağı ciddi şekilde sertleşmiş ve temizleme sonrasında normal yapısına dönmüyorsa filtre medyasının yenilenmesi gerekir.
Burada önemli olan temizlenebilecek bir kirlenme ile medya yapısını ve filtrasyon performansını kalıcı şekilde etkileyen bir sorunu birbirinden ayırmaktır.
Havuz Suyu Bulanıksa Filtre Kumu Değiştirilmeli mi?
Havuz suyunun bulanıklaşması, filtre kumunun mutlaka değiştirilmesi gerektiği anlamına gelmez.
Bulanık suyun nedeni;
- Su kimyasındaki dengesizlikler,
- Yetersiz dezenfeksiyon,
- Yetersiz sirkülasyon,
- Filtrenin kirli olması,
- Yoğun kullanım,
- Pompa veya tesisat sorunları olabilmektedir.
Bu sebepleri düşünerek havuz suyunun berraklığını kaybetmesi halinde hemen filtre kumu hemen değiştirilmemelidir. Önce sorunun hangi sistemden kaynaklandığı belirlenmelidir.
Bulanıklaşmanın farklı nedenlerini incelemek için “Bulanık ve Mat Havuz Suyu Neden Olur?“ yazımıza da göz atabilirsiniz.
Filtre Basıncının Yükselmesi Kumun Değişmesi Gerektiğini Gösterir mi?
Tek başına göstermez. Kum filtresi kir tuttukça sistemdeki basınç değerlerinde değişiklik meydana gelebilir. Bu nedenle basınç göstergesi filtrenin bakım ihtiyacının değerlendirilmesinde kullanılabilecek önemli göstergelerden biridir.
Ancak yüksek basınç yalnızca filtre kumuyla ilgili değildir. Sorun;
- Filtre yatağındaki kir birikiminden,
- Dönüş hattındaki bir kısıtlamadan,
- Vana konumundan,
- Tesisattaki başka bir problemden kaynaklanabilir.
Bu nedenle basınç yükseldiğinde doğrudan kum değişimine karar vermek yerine önce üreticinin önerdiği ters yıkama ve kontrol işlemleri uygulanmalıdır. Filtre basıncının yükselmesi ayrı bir teknik konu olduğu için burada yalnızca filtre kumu değişim kararıyla ilişkili bölümüne değiniyoruz.
Havuzdan Kum Gelmesi Filtre Kumunun Eskidiğini mi Gösterir?
Havuz tabanında filtre kumu görülmesi de filtre medyasının kullanım ömrünü tamamladığını kesin olarak göstermez.
Havuza kum gelmesinin nedeni;
- Filtrenin içindeki laterallerde oluşan hasar,
- Dağıtım sistemindeki problemler,
- Filtre içerisindeki başka bir parçanın arızalanması,
- Uygun olmayan filtre medyası kullanılması,
- Filtreye yanlış miktarda medya doldurulması olabilir.
Bu nedenle havuz tabanında sürekli kum görülüyorsa yalnızca filtre kumunu yenilemek yerine filtre içerisindeki bileşenlerin de kontrol edilmesi gerekir.
Filtre Kumunu Değiştirmeden Önce Neler Kontrol Edilmeli?
Filtrasyon performansında düşüş fark edildiğinde doğrudan kum değişimine geçmek yerine şu kontroller yapılabilir:
- Filtre üreticisinin belirttiği yöntemle ters yıkama yapılır.
- Ters yıkama sonrasında filtrenin çalışma durumu kontrol edilir.
- Su akışının ve filtrasyon performansının normale dönüp dönmediği değerlendirilir.
- Havuz suyunun kimyasal değerleri kontrol edilir.
- Kum yatağında yağ, kireç veya mineral birikimi olup olmadığı değerlendirilir.
- Üreticinin izin verdiği uygun filtre temizleme işlemleri uygulanır.
- Sorun devam ediyorsa filtre medyası ve filtre içerisindeki mekanik parçalar kontrol edilir.
Bu işlemlerden sonra kum yatağı yeterince temizlenemiyor, ciddi şekilde sertleşmiş veya topaklanmışsa filtre kumu değişimi daha uygun hale gelebilir.
Havuzun genel bakımında yapılması gereken diğer kontroller için Havuz Bakımı ve Temizliği yazımızı inceleyebilirsiniz.
Filtre Kumu Değiştirilirken Her Kum Kullanılabilir mi?
Havuz filtrelerinde her kum kullanılmaz ve sıradan inşaat kumu kullanılmamalıdır. Filtre cihazının üreticisi tarafından belirtilen özelliklere uygun filtre medyasının kullanılması gerekir. Özellikle;
- Tane boyutu,
- Medyanın homojenliği,
- Filtre içerisine konulacak miktar
Filtrenin teknik özellikleriyle uyumlu olmalıdır. Uygun olmayan tane yapısı veya yanlış miktarda filtre medyası, filtrasyon ve ters yıkama performansını olumsuz etkileyebilir. Bu sebeple filtre kumu değiştirilirken ilgili filtre modelinin kullanım ve servis kılavuzundaki medya özellikleri esas alınmalıdır.
Filtre Kumu Değiştirilirken Güvenliğe Dikkat Edilmeli mi?
Kum filtresi basınç altında çalışan bir ekipman olduğu için filtre medyasına müdahale edilmeden önce sistem güvenli şekilde durdurulmalıdır.
Filtre açılmadan önce;
- pompa kapatılmalı,
- sistemin yeniden çalışmasını önleyecek şekilde gerekli önlem alınmalı,
- filtre içerisindeki basınç tamamen tahliye edilmeli,
- basınç göstergesinin güvenli durumu gösterdiğinden emin olunmalıdır.
Pompa çalışırken veya filtre içerisinde basınç varken filtre kapağının açılması ciddi yaralanmalara neden olabilir. Filtre modeline göre boşaltma, sökme ve yeniden doldurma işlemleri farklılık gösterebildiğinden mutlaka üreticinin servis ve güvenlik talimatları takip edilmelidir.
Havuz Filtre Kumunun Değişim Zamanı Nasıl Belirlenir?
Havuz filtre kumunun değiştirilme zamanını yalnızca kaç yıldır kullanıldığına bakarak belirlemek doğru değildir. En sağlıklı değerlendirme; filtrenin üretici tavsiyeleri, filtrasyon performansı ve kum yatağının fiziksel durumu birlikte dikkate alınarak yapılmalıdır.
Özellikle;
- Ters yıkama ve uygun temizleme sonrasında filtrasyon performansı düzelmiyorsa,
- Kum yatağı ciddi şekilde sertleşmiş veya topaklanmışsa,
- Filtre medyası kalıcı biçimde kirlenmişse,
- Filtre yatağı etkili şekilde temizlenemiyorsa filtre kumu değişimi düşünülebilir.
Buna karşılık filtrenin birkaç yıldır kullanılıyor olması, havuz suyunun bir kez bulanıklaşması veya basınç değerinin geçici olarak yükselmesi tek başına filtre kumunun değiştirilmesi için yeterli değildir.
Filtre kumunun doğru değişim zamanı; takvimden çok filtrenin performansı, filtre medyasının durumu ve üreticinin teknik tavsiyeleri dikkate alınarak belirlenmelidir.
